مصطفى النوراني الاردبيلي

197

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مشخصات : ريواس يا راوند گياهى است چند ساله داراى ساقه‌اى بلند تا يك متر و بيشتر ساقه زيرزمينى متورم و ضخيمى دارد . برگهاى آن بزرگ ، پهن ، پنجه‌اى ، كناره آنها دندانه‌دار است و به‌صورت مجتمع در قسمت قاعده گياه قرار دارند . ريوند گياه كوهستانهاى سرد است ولى در دوره ريش احتياج به آفتاب دارد . بنابراين بايد در نقاط آفتابگير كاشته شود دوران رويش بسته به شرايط اقليمى 5 تا 4 ماه است يعنى از اواسط بهار تا اوايل زمستان ولى براى رشد كافى ساقه‌هاى زير زمينى به سرماى زمستان احتياج دارند معمولًا در خاك مرغوب و زراعت خوب از هر گياه 6 - 8 كيلو گرم ساقه زيرزمينى ضخيم براى مصارف دارويى مىتوان تهيه كرد . گياه در دوران رويش احتياج به آب فراوان دارد . تركيبات شيميايى : روبارب‌هاى افىسينال داراى تان‌نوئيدهايى tannoides با تركيب شيميايى در هم گلوكزيدها و مواد ديگر است . در قطعات روبارب مشتقات آنتراكينونيك متعددى يافت مىشود كه مهمترين آنها عبارت از اسيد كريزوفانيك ، امودين يا امودول است ماده اخير در پوست بوردن كاسكارا و نرپرن نيز وجود دارد . علاوه بر مواد مذكور مواد كم اثر يا بىاثر نظير املاح مختلف ، مواد چرب ، مواد پروتئيك ، قندها ، اسيدهاى آلى ، اسانس به مقدار 05 / 0 درصد و غيره نيز در روبارب وجود دارد . ريوند چينى اگر به مقادير كم يعنى 10 / 0 تا 30 / 0 گرم مصرف شود اثر مقوّى ، تلخ ، اشتهاآور ، محلل و محرّك اعمال هضم ظاهر مىكند مقادير زيادتر و درمانى آن اثر ملينى - مسهلى ملايم دارد به‌طورى كه پس از 8 تا 12 ساعت نتيجه آن ظاهر مىگردد . در ريوند چينى به‌طور كلى يك ماده تلخ به نام راپونتىسين يك ماده رنگى به نام